Kim jest Archanioł Michał? 

Stanowisko Świadków Jehowy poświadczające utożsamienie Pana Jezusa z Archaniołem Michałem wyrażono minn. w słowniku biblijnym pt. „Wnikliwe Poznawanie Pism pod hasłem: Archanioł oraz Michał. ARCHANIOŁ. Przedrostek „arch-”, oznaczający „główny” lub „naczelny”, wskazuje, że archanioł — naczelny anioł — może być tylko jeden.

W Piśmie Świętym słowo „archanioł” nigdy nie występuje w liczbie mnogiej. List 1 do Tesaloniczan 4:16 wiąże wyjątkową pozycję i władzę archanioła z osobą zmartwychwstałego Pana Jezusa Chrystusa: „Sam Pan zstąpi z nieba z nakazującym wołaniem, z głosem archanielskim oraz z trąbą Bożą i ci, co umarli w jedności z Chrystusem, powstaną pierwsi”. Nie bez znaczenia jest zatem okoliczność, że jedynym imieniem bezpośrednio skojarzonym z określeniem „archanioł” jest Michał (Judy 9).

MICHAŁ („któż jest jak Bóg?”). Jedyny poza Gabrielem święty anioł wymieniony w Biblii z imienia i jedyny nazwany „archaniołem” (Judy 9). Po raz pierwszy wspomniano o nim w 10 rozdz. Daniela, gdzie został przedstawiony jako „jeden z najprzedniejszych książąt”. Przyszedł na pomoc niższemu rangą aniołowi, któremu przeciwstawiał się „książę królestwa perskiego”. Dalej występuje też pod innymi określeniami: „Wasz [Izraelitów] książę” oraz „wielki książę, który stoi dla dobra synów twego [Daniela] ludu” (Dn 10:13, 20, 21; 12:1). Można stąd wysnuć wniosek, że to on był aniołem, który prowadził Izraelitów przez pustkowie (Wj 23:20, 21, 23; 32:34; 33:2). Przemawia za tym również okoliczność, iż „archanioł Michał miał zatarg z Diabłem i toczył spór co do ciała Mojżesza” (Judy 9).

Z Pisma Świętego wynika, że imię Michał nosił Syn Boży, zanim opuścił niebiosa, by zostać Jezusem Chrystusem, a także gdy tam powrócił. Jedynie jego nazwano „archaniołem”, czyli naczelnym, głównym aniołem. Tytuł ten występuje w Biblii wyłącznie w liczbie pojedynczej. Najwyraźniej więc istnieje tylko jeden wyznaczony przez Boga zwierzchnik czy naczelnik zastępów anielskich. O tym, iż zmartwychwstały Pan Jezus Chrystus jest archaniołem, świadczy werset z 1 Tesaloniczan 4:16, gdzie powiedziano, że zstąpi on z nieba „z nakazującym wołaniem, z głosem archanielskim”. Nie ulega wątpliwości, iż jego głos nie zostałby określony słowem umniejszającym ogromną władzę sprawowaną obecnie przez Chrystusa jako Króla królów i Pana panów (Mt 28:18; Obj 17:14). Gdyby termin „archanioł” nie odnosił się do niego, lecz do jakiegoś innego anioła, wówczas wzmianka o „głosie archanielskim” nie byłaby na miejscu, gdyż nawiązywałaby do głosu osoby ustępującej rangą Synowi Bożemu. Istnieją jeszcze inne przesłanki potwierdzające, że Michał to w rzeczywistości Syn Boży. Po pierwszej wzmiance o Michale (Dn 10:13) Daniel zanotował proroctwo o „czasie końca” (Dn 11:40), zapowiadające m.in.: „A w owym czasie powstanie Michał, wielki książę, który stoi dla dobra synów twego [Daniela] ludu” (Dn 12:1). Miał wtedy nastać „czas takiej udręki, jakiej nie sprowadzono, odkąd się pojawił którykolwiek naród, aż do owego czasu” (Dn 12:1). W proroctwie Daniela czasownik ‛powstać’ często odnosi się do objęcia przez kogoś tronu lub do innych skutecznych posunięć króla (Dn 11:2-4, 7, 16b, 20, 21). Płynie stąd wniosek, że Michał to Jezus Chrystus, którego Jehowa ustanowił Królem i któremu wyznaczył zadanie zgładzenia wszystkich narodów w Har-Magedonie (Obj 11:15; 16:14-16).

W Księdze Objawienia (12:7, 10, 12) wymieniono Michała w związku z narodzinami Królestwa Bożego i okresem strasznej niedoli na ziemi: „I wybuchła wojna w niebie: Michał i jego aniołowie toczyli bitwę ze smokiem i toczył bitwę smok i jego aniołowie. I usłyszałem donośny głos w niebie, mówiący: ‚Teraz nastało wybawienie i moc, i królestwo naszego Boga, i władza jego Chrystusa, ponieważ zrzucony został oskarżyciel braci naszych (…) Dlatego weselcie się niebiosa i wy, którzy w nich przebywacie! Biada ziemi i morzu’”.

Później ukazano, jak Jezus Chrystus prowadzi niebiańskie zastępy na wojnę przeciwko narodom ziemi (Obj 19:11-16). Miało to oznaczać dla narodów udrękę, którą niewątpliwie można skojarzyć z ‛czasem udręki’ przepowiedzianym na okres, gdy „powstanie Michał” (Dn 12:1). Skoro Syn Boży ma wyruszyć na wojnę z narodami, rozsądny jest wniosek, że właśnie on wraz ze swymi aniołami stoczył wcześniej bitwę z symbolicznym smokiem, Szatanem Diabłem, i jego aniołami.

Zanim Jezus stał się człowiekiem, był nazywany „Słowem” (Jn 1:1). Nosił też imię Michał. Po zmartwychwstaniu zachował imię Jezus (Dz 9:5), co uwypukla fakt, iż jest tym samym Synem Bożym, który przebywał na ziemi. A przywrócenie mu niebiańskiego imienia Michał i tytułu (lub imienia) „Słowo Boga” (Obj 19:13) nawiązuje do jego przedludzkiego bytu. Samo imię Michał, które oznacza „któż jest jak Bóg?”, wskazuje na to, że nikt nie może się równać z Jehową Bogiem i że archanioł Michał jest Jego wielkim Rzecznikiem i Obrońcą Jego czci.

  • Przebudźcie się 02 8.2 ss. 16-17, Biblijny punkt widzenia:

Kim jest archanioł Michał?

WEDŁUG Biblii dziedzinę duchową zamieszkują miliony aniołów (Daniela 7:9, 10; Objawienie 5:11). W całym Piśmie Świętym znajdziemy setki wzmianek o aniołach, którzy pozostają lojalni wobec Boga. Ale tylko dwa spośród tych stworzeń nazwano z imienia. Jednym z nich jest Gabriel, który na przestrzeni około 600 lat osobiście przekazywał orędzia od Boga trzem różnym osobom (Daniela 9:20-22; Łukasza 1:8-19, 26-28). Drugim aniołem, którego imię można znaleźć w Biblii, jest Michał. Jest on bez wątpienia stworzeniem wyjątkowym. Na przykład w Księdze Daniela napisano, że w obronie ludu Jehowy walczył z demonami (Daniela 10:13; 12:1). Natchniony List Judy wspomina o Michale toczącym spór z Szatanem o ciało Mojżesza (Judy 9). Natomiast Księga Objawienia opisuje, jak Michał stacza bój z Szatanem i demonami, a następnie zrzuca ich z nieba (Objawienie 12:7-9). Żadnego innego anioła nie przedstawiono jako istoty obdarzonej taką wielką mocą i władzą nad wrogami Boga. Słusznie zatem Biblia określa Michała mianem „archanioła”, gdyż człon „arch-” oznacza „główny”, „naczelny”.

Kontrowersje wokół tożsamości Michała

Religie chrześcijaństwa, a także judaizm oraz islam, mają sprzeczne poglądy na temat aniołów. Niektóre wyjaśnienia są dość mgliste. Na przykład w dziele The Anchor Bible Dictionary czytamy: „Możliwe jest istnienie jednego nadrzędnego anioła i/lub małej grupy archaniołów (zazwyczaj czterech albo siedmiu)”. Natomiast według The Imperial Bible-Dictionary Michał to „imię nadludzkiego stworzenia, o którym panują dwie sprzeczne opinie: jest on albo Panem Jezusem Chrystusem, Synem Bożym, albo jednym z tak zwanych siedmiu archaniołów”. Według tradycji żydowskiej imiona tych siedmiu archaniołów to: Gabriel, Jerahmeel, Michał, Raguel, Rafał, Sariel i Uriel. Natomiast według wyznawców islamu istnieje czterech archaniołów: Gabriel, Michał, Azrael i Israfel. Również katolicyzm wymienia czterech archaniołów: Michała, Gabriela, Rafała i Uriela. A co mówi Biblia? Czy jest kilku archaniołów?

Odpowiedź Biblii

W Piśmie Świętym nie wymieniono żadnego innego archanioła poza Michałem, nigdzie też nie użyto określenia „archanioł” w liczbie mnogiej. Zastosowanie rodzajnika określonego w oryginalnym tekście greckim w 9 wersecie Listu Judy sugeruje, że ten tytuł przysługuje tylko Michałowi. Logiczny jest zatem wniosek, że pełną władzę nad wszystkimi aniołami Jehowa Bóg powierzył wyłącznie jednemu ze swych niebiańskich stworzeń.

Poza samym Stwórcą tylko o jednej wiernej osobistości powiedziano, że podlegają jej aniołowie — o Jezusie Chrystusie (Mateusza 13:41; 16:27; 24:31). Apostoł Paweł wyraźnie wspomniał o „Panu Jezusie” i „jego potężnych aniołach” (2 Tesaloniczan 1:7). A Piotr opisał wskrzeszonego Jezusa następująco: „Jest on po prawicy Bożej, gdyż poszedł do nieba, a podporządkowano mu aniołów i władze, i moce” (1 Piotra 3:22).
Wprawdzie w Biblii nie powiedziano wprost, iż archanioł Michał to Jezus, jest jednak pewien werset wskazujący na archanielską rangę Jezusa. W Liście do Tesaloniczan apostoł Paweł proroczo napisał: „Sam Pan zstąpi z nieba z nakazującym wołaniem, z głosem archanielskim oraz z trąbą Bożą i ci, co umarli w jedności z Chrystusem, powstaną pierwsi” (1 Tesaloniczan 4:16). Przedstawiono tu Jezusa obejmującego władzę w charakterze mesjańskiego Króla ustanowionego przez Boga. Przemawia on jednak „głosem archanielskim”. Warto też zauważyć, że ma władzę umożliwiającą wskrzeszanie zmarłych.

Przebywając na ziemi jako człowiek, Jezus dokonał kilku wskrzeszeń. Czyniąc to, wydawał polecenia swoim własnym głosem. Na przykład gdy wskrzeszał syna wdowy z Nain, powiedział: „Młodzieńcze, mówię ci: Wstań!” (Łukasza 7:14, 15). Innym razem, tuż przed wzbudzeniem z martwych swego przyjaciela Łazarza, Jezus „zawołał donośnym głosem: ‚Łazarzu, wyjdź!’” (Jana 11:43). Ale wtedy głos Jezusa był głosem doskonałego człowieka.

Po swoim zmartwychwstaniu Jezus został wyniesiony na „wyższe stanowisko” w niebie jako stworzenie duchowe (Filipian 2:9). Nie był już człowiekiem i miał głos archanioła. Kiedy więc trąba Boża wezwała tych, „co umarli w jedności z Chrystusem” do zmartwychwstania niebiańskiego, „nakazujące wołanie” Jezusa zabrzmiało tym razem „głosem archanielskim”. Logiczny wydaje się wniosek, że tylko archanioł przemawiałby „głosem archanielskim”.
Co prawda istnieją inne stworzenia anielskie wysokiej rangi, takie jak serafowie i cherubowie, ale Biblia wskazuje na zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa jako zwierzchnika wszystkich aniołów — archanioła Michała (Rodzaju 3:24; Izajasza 6:2).

Prowadzenie rozmów na podstawie Psim,  s. 132 pod hasłem Jezus Chrystus:

Czy Jezus Chrystus i archanioł Michał to ta sama osoba? Imię tego Michała pojawia się w Biblii zaledwie pięć razy. Nosząca je pełna chwały osoba duchowa została nazwana „jednym z pierwszych książąt”, „wielkim księciem, który jest orędownikiem synów twojego [Daniela] ludu”, oraz „archaniołem” (Dan. 10:13; 12:1; Judy 9, Bw). Imię Michał znaczy „Któż jest jak Bóg?” Wyraźnie wskazuje ono, że Michał przewodzi w popieraniu Boskiego zwierzchnictwa oraz w wytracaniu nieprzyjaciół Boga. W 1 Tesaloniczan 4:16 (Bw) rozkaz Jezusa Chrystusa co do rozpoczęcia zmartwychwstania nazwano „głosem archanioła”, zaś Judy 9 mówi, że archaniołem jest Michał. Czy byłoby właściwe przyrównanie rozkazującego głosu Jezusa do głosu kogoś obdarzonego mniejszą władzą? A zatem logicznie rzecz biorąc, archaniołem Michałem jest Jezus Chrystus. (Ciekawe, iż słowo „archanioł” nigdy nie występuje w Piśmie Świętym w liczbie mnogiej, co nasuwa wniosek, że jest tylko jeden archanioł).

W Objawieniu 12:7-12 czytamy, że w związku z przekazaniem Chrystusowi władzy królewskiej Michał i jego aniołowie mieli stoczyć walkę z Szatanem i wyrzucić go z nieba razem ze złymi aniołami. Później przedstawiono Jezusa, jak dowodzi zastępami niebiańskimi w wojnie przeciwko narodom świata (Obj. 19:11-16). Czy sam rozsądek nie podpowiada, że Jezus miał wystąpić też przeciwko Szatanowi Diabłu, „władcy tego świata”? (Jana 12:31). Daniela 12:1 (Bw) łączy „powstanie Michała”, jego działania w charakterze władcy, z nastaniem „ucisku, jakiego nigdy nie było, odkąd istnieją narody, aż do owego czasu”. Niewątpliwie jest to trafny opis tego, co spotka narody, gdy wystąpi przeciwko nim Chrystus jako niebiański wykonawca wyroku. Wszystko to dowodzi, że Syn Boży był znany jako Michał, zanim przyszedł na ziemię, i że jest znany pod tym imieniem po powrocie do nieba, gdzie przebywa jako wyniesiony do chwały duchowy Syn Boży.

__________________

A co z wersetami z Pisma Świętego poświadczającymi rzekomo istnienie wielu archaniołów, oraz że niekoniecznie musi być nim Pan Jezus?  Niektórzy tu i ówdzie na różnych stronach czy blogach rozsianych po sieci w celu tego wykazania posługują się nawet publikacjami ŚJ. I tak np. wskauzją na fragment z (1Tes 4:16)  zaopatrując to w odpowiednie fotokopie, aby wykazać, że Przekład Nowego Świata (PNŚ), a także Kingdom Interlinear Translation (KIT), zamienił po parafrazie już w tekście głównym grecki rzeczownik archangelou/archanioł – na archanielski, czyli przymiotnik i z tego tytułu jest to juz wielkie fałszerstwo natchnionego tekstu i wielka krzywda się dzieje wyrządzona czytelnikowi. Wygląda to tak:

 

                                                                                                                                                 

 

Zatem przyjrzyjmy się temu nieco bliżej, aby zbadać jak faktycznie się z tym sprawy mają i dlaczego tak się dzieje::

Otóż w pierwotnym tekście greckim nie ma rodzajnika w (1Tes 4:16), chodzi w tym wszystkim po prostu o to, że rzeczownik niekiedy w takiej konstrukcji jak tutaj i np. jak w Jana 1:1 może przez grę z rodzajnikiem przybrać formę przymiotnika archanielski, boski  (Jn 1:1), choć nadal jest to rzeczownik.  Towarzystwo Strażnica doskonale o tym wie, oddając dosłownie i poprawnie gdy tłumaczy tę część zdania „en fone archangelou” na „w głosie archanioła”.  Ale z racji tego, że jest to głos samego Pana Jezusa, więc logicznie przybiera on całkiem właściwie, naturalną formę przymiotnikową tzn. głosem archanielskim, tak by łatwiej można było zrozumieć sens tego zdania oraz całego bliższego kontekstu. Niemniej jest to nadal rzeczownik. Tak więc nic nie zostało dodane czy zmienione w oryginale przez Towarzystwo co najwyżej w prawej szpalcie i tak samo w tekście głównym PNŚ, co tylko poprawia zrozumienie i uchwycenie sensu tego wersetu.

Przy czym niektórzy chcąc przepchać swoje racje z wersją  na głos archanioła posiłkują się w tym celu grecką interlinią wydaną w j. polskim przez oficynę wydawniczą Vocatio, gdzie oddano w dosłownym tłumaczeniu już nie w,  lecz na głos archanioła.

Nowy Testament Grecko-Polski, wyd. katolickie Vocatio

 

                                                                                                    

 

 Jednak jako jedyna na świecie – przynajmniej z mi znanych – w tak specyficzny sposób tłumaczy tę frazę, bowiem spośród około 3000 tyś miejsc występowania owego gr. słówka, o które nam się tutaj rozchodzi, mianowicie gr. en i gdy je użyto dokładnie 2752 razy za Interlinear Scripture Analyzer (ISA), to zawsze przetłumaczono je na jego ang. odpowiednik, czyli w, lecz ani razu jako na w tłumaczeniu dosłownym z j. greckiego na angielski w tzw. międzywierszowym, standardowym i wzorcowym tekscie greckim opartym głównie Textus Receptus 1894, ale takze Nastle oraz na opracowaniu Westcotta i Horta.

Tutaj niżej zamieszczam skany dla tego wersetu (1Ts 4:16) w trzech wersjach greckich przekładów interlinarnych w któych zakreśliłem na czerwono frazę gr. en fone archangelou tj. w głosie archanioła’lskim, aby można było zobaczyć na własne oczy i ocenić jak wygląda to w oryginale z tym owym en czy jest to: w czy na.

Greek New Testament Scriveners Textus Receptus 1894

 

                                                                 

 

Westcott & Hort

 

                                                                                      

 

 

Diaglott, by Beniamin Wilson

 

 

                                                                                    

 

Wobec powyższego wychodzi na to, że faktycznie jest tam w oryginale rzeczownik, a dokładnie tak: archangelou = archanioła. Jednak dobrze zauważyć, że w oryginale wszystkie międzywierszowe przekłady oddają w głosie archanioła, a nie na głos archanioła. Widać więc tendencyjne i przez trochę nieuczciwe postawienie sprawy przez cytowanie tylko z katolickiego przekładu interlinarego greckiego NT, wyd. Vocatio, który  przypisuje  gr. en =w  jako na co jest nieprawdą, jeśli chodzi o dosłowne tłumaczenie.

Jest to dość zwinna w tym miejscu manipulacja tekstem greckim mająca na celu wywołać wrażenie, że to na głos jakiegoś innego archanioła schodzi Pan Jezus, czyli byłyby wówczas dwie osoby tj. archanioł i Jezus, czego niestety w tym opisie nie ma, ponieważ głos archanioła to przecież głos samego Jezusa. Dlatego dosłownie jest tu w oryginale w głosie archanioła (dopełniacz kogo czego?), stąd równie poprawne staje się tłumaczenie już po parafrazie z lub wgłosie (sem) archanielskim, no bo skoro jest to jego [Jezusa] głos, więc można to jak najbardziej słusznie tak właśnie oddać, co też czyni b. dużo przekładów Biblii innojęzycznych niż polskie, z nich tylko Gdańska Biblia oddaje dobrze. Jeśli chcieć być precyzyjnym to nie można tego przełożyć już jako na głos.., gdyż w dosłownym i ścisłym tłumaczeniu gr. en = w,  ale nie na i tak podają to również wszystkie inne dosłowne interlinarne greckie przekłady Bilbii. I choćby tu po raz kolejny widać większą rzetelność PNŚ wobec innych przekładów w tłumaczenia tych słów.

1 Ts 4.16 rozebrany na czynniki:

ho
kyrios – Pan
en – w (natomiast KK -wyd. Vocatio grecki interl. jest na)
keleusmati – rozkazie
en – w
fone – głos
archangelou – archanioła
kai – i
en – w
salpinngi – trąba
teou – Bożą

Podobnie oddaje to gr. en  jako ang. in lub with czyli polskie w lub z  większość przekładów obcojęzycznych Biblii (jeśli prawie nie wszystkie) polskich tylko kilka.

Ponadto głosem archanielskim użyto w dopełniaczu co nie pozostawia żadnych wątpliwości, że jest to głos Pana Jezusa który jest Archaniołem Michałem i nie pozwala go odnieść do kogo innego np. jakiegoś innego anioła stojącego z boku w trzeciej osobie. To wszystko przesądza sprawę i nie pozostawia miejsca na żadne inne alternatywne tłumaczenie dla tego wersetu. Stąd wszelkie próby oddania tego jak na zamiast jak byc powinno w, i jak to się próbuje czynić minn. na polskich forach biblijnych o Świadkach Jehowy typu Broolkyn czy Watchtower, można po raz kolejny całkiem śmiało wrzucić między bajki. W ostateczności PNŚ tłumaczy to jak najbardziej wiernie i pod każdym względem zgodnie z oryginałem greckim, co po raz kolejny upewnia mnie osobiście przynajmniej w przekonaniu, że nie jest to zwykły przekład Biblii, ale raczej coś jakby słownik grecko – angielski.

Krytycy utrzymują, że Towarzystwo zamieniło rzeczownik archanioł na przymiotnik archanieklski, po to by zrównać Jezusa z Archaniołem przez co dopuszczono się defraudacji tekstu. Jednak albo nie do końca co niektórzy poprawnie rozumieją sens oddania tego rzeczownika gr. archangelos w formie przymiotnika w PNŚ co nie jest żadnym błędem i wcale nie zmienia sensu oraz istoty tego zdania, albo polegaja na błędnym tłumaczeniu gr. en jako jako w posiłkując się interlinią wyd. Vocatio, której to wersji nie potwierdzają inne przekłady tego typu, co wyżej próbowałem dość obfice się rozpisując wykazać w zamieszczonych skanach dla tego wersetu.

Tutaj nie chodzi o to w (1Ts 4.16) że to przymiotnik czy rzeczownik decyduje o tym, czy archaniołem będzie Jezus czy nie, ale głównie o słówko en =w, kontekst oraz konstrukcja tego zdania, która dopuszcza takie tłumaczenie. Towarzystwo mogło spokojnie zostawić w naszym The Kingdom Interlinear Translation w prawej kolumnie rzeczownik archangelou, czyli niejako normalnie przepisać i zrobić identyczną w ten sposób kopię lewej dosłownej szpalty po prawej stronie za linią i też by było dobrze, co im zależy. Tylko że takie tłumaczenia to łamańce, coś ala w stylu: Janek przyjechać w dom, zamiast Janek przyjechał do domu i tez można się czepić że: no.. ale dlaczego nie ‚dom’ tylko ‚domu’ itd. tylko co to tak na parwdę zmienia, jeśli chodzi o sens zdania? – Kompletnie NIC. Dokładnie identycznie by było gdyby w KIT oddano tę frazę dosłownie w prawej szpalcie tak jak w lewej tj. w głos archanioła zamiast jak jest już w tłumaczeniu w PNŚ – z głosem archanielskim i tak jest ok i tak, ponieważ minn. dlatego, że użyto tam dopełniacza/celownika (kogo? czego? głos?) – w głosie archanioła.

Natomiast już prawdziwego fałszerstwa oryginalnego tekstu to dopuscili się autorzy katolickiej gr. interlinii wyd. Vocatio, a którą to cytują z uodobaniem rzecznicy np. nauki o Trójcy, na swoich stronach www, gdzie oddaje się gr. en przypisując mu niepoprawny jego polski odpowiednik w dosłownym tłumaczeniu czyli na, co jest dopiero kardynalnym błędem. I to nie jest  tak na dobrą sprawę nawet wina tych ludzi, ale niestety w ten sposób piją nieświadomie skażoną wodę z zatrutego źródła i Kościół Katolicki wprowadza ich tutaj w tym miejscu zwyczajnie w w buraki, no sorry ale na to wygląda. W końcu wychodzi im, że to na głos archanioła Jezus zstąpi, co rzeczywiście zmienia całkowicie w tym momencie istotę sprawy. I tu jest dopiero przekręt nad przekręty.

Rzeczownik  archangelos przybrał formę archangelou i jest tutaj w (1Ts 4:16) w dopełniaczu w l. poj. i rodz. męskiego tworząc jeden człon połączony z wcześniejszą frazą en fone tzn. w głosie , gdzie en to przyimek natomiast fone  – głos i jest rzeczow. rodz. żeńsk. w l.pojed., ale w celowniku tym razem. Taka konstukacja zdania powoduje, że głos należy do mówiącego nim podmiotu. A kto nim woła rozkazująco? Pan Jezus. Zatem czy oddać to w głos archanioła czy z  (swoim) głosem archanielskim, to naprawdę nie czyni żadnej różnicy jeśli chodzi o pierwotny sens oryginału, ale za to gładko i przyjemnie się to czyta, a w dodatku ze zrozumieniem. I jaka tu defraudacja pierwotnego tekstu zaraz?

Podobny szyk zdania znajdziemy w (2Pt 2:16), gdzie oślica przemówiła ludzkim głosem i głos ten również należy do niej, czyli do podmiotu w tym zdaniu – nie do kogoś innego, podobnie jak we wszystkich innych podobnych temu  miejscach. Tak jak głos Pana jest głosem archanioła, gdyż takim archanielskim okrzykiem on woła, tak też głos oślicy należy do niej, nie zaś jakiejś innej osoby mówiącej obok. W Objawieniu zapisanym przez Jana aniołowie także wołają głosem anielskim i są adekwatnie do tego aniołami, bowiem to jest ich własny głos.

Gr. antropou (rzeczownik, dopełniacz, l. pojedyncza., rodzaj męski) gr. fone (rzeczownik, celownik l. pojedyncza, rodzaj żeński).                                                 

Dodam jeszcze, że spotkałem się osobiście chyba tylko z dwoma przypadkami na ok. 200 przekładów obcojęzycznych Biblii z mi znanych, gdzie oddano to gr. en na jego angielski odpowiednik on = na, zamiast in = w. Choć częściej spotkamy się w przekładach z przypadkiem with = z,  ale już po parafrazie, jak jest też w PNŚ i KIT. Tłumaczenie gr. en na z  jest jeszcze do przyjęcia, i jak wspomniałem wcześniej już w swobodnym tłumaczeniu, lecz nie w ścisłym słowo w słowo, czyli tzw. popularnie mówiąc „tłumaczeniu niewolniczym”. Stąd wychodzi jak wychodzi czyli, że polska wersja na dla gr. en  jest  zwyczajnie mówiąc niedokładna.

Tutaj poniżej natomiast można zobaczyć, gdzie mieści się owo greckie słówko en, a także inne przyimki jakby w gramatycznej czasoprzestrzeni języka greckiego.

 

                                                                                                                                                             

 

Tłumaczenie w KIT frazy in voice of archangel jest ingresywne i bardziej dosłowne, i co najważniejsze w zgodzie z tekstem greckim, co słusznie czyni większość, jeśli nie wszystkie przekłady obcojęzyczne Biblii, jak też PNŚ w luźnym tekście już po parafrazie.

Oto kilka z brzegu tych ważniejszych i najbardziej znanych:

New International Version (©1984)
For the Lord himself will come down from heaven, with a loud command, with the voice of the archangel and with the trumpet call of God, and the dead in Christ will rise first.
New Living Translation (©2007)
For the Lord himself will come down from heaven with a commanding shout, with the voice of the archangel, and with the trumpet call of God. First, the Christians who have died will rise from their graves.
English Standard Version (©2001)
For the Lord himself will descend from heaven with a cry of command, with the voice of an archangel, and with the sound of the trumpet of God. And the dead in Christ will rise first.
New American Standard Bible (©1995)
For the Lord Himself will descend from heaven with a shout, with the voice of the archangel and with the trumpet of God, and the dead in Christ will rise first.
King James Bible (Cambridge Ed.)
For the Lord himself shall descend from heaven with a shout, with the voice of the archangel, and with the trump of God: and the dead in Christ shall rise first:
International Standard Version (©2008)
With a shout of command, with the archangel’s call, and with the sound of God’s trumpet, the Lord himself will come down from heaven, and the dead who belong to the Messiah will rise first.
Aramaic Bible in Plain English (©2010)
Because our Lord shall descend from Heaven with a command and with the voice of the Archangel and with the trumpet blast of God, and the dead who are in The Messiah shall rise first;
GOD’S WORD® Translation (©1995)
The Lord will come from heaven with a command, with the voice of the archangel, and with the trumpet [call] of God. First, the dead who believed in Christ will come back to life.
King James 2000 Bible (©2003)
For the Lord himself shall descend from heaven with a shout, with the voice of the archangel, and with the trump of God: and the dead in Christ shall rise first:
American King James Version
For the Lord himself shall descend from heaven with a shout, with the voice of the archangel, and with the trump of God: and the dead in Christ shall rise first:
American Standard Version
For the Lord himself shall descend from heaven, with a shout, with the voice of the archangel, and with the trump of God: and the dead in Christ shall rise first;
Bible in Basic English
Because the Lord himself will come down from heaven with a word of authority, with the voice of the chief angel, with the sound of a horn: and the dead in Christ will come to life first;
Douay-Rheims Bible
For the Lord himself shall come down from heaven with commandment, and with the voice of an archangel, and with the trumpet of God: and the dead who are in Christ, shall rise first.
Darby Bible Translation
for the Lord himself, with an assembling shout, with archangel’s voice and with trump of God, shall descend from heaven; and the dead in Christ shall rise first;
English Revised Version
For the Lord himself shall descend from heaven, with a shout, with the voice of the archangel, and with the trump of God: and the dead in Christ shall rise first:
Webster’s Bible Translation
For the Lord himself will descend from heaven with a shout, with the voice of an archangel, and with the trumpet of God: and the dead in Christ shall rise first:
Weymouth New Testament
For the Lord Himself will come down from Heaven with a loud word of command, and with an archangel’s voice and the trumpet of God, and the dead in Christ will rise first.
World English Bible
For the Lord himself will descend from heaven with a shout, with the voice of the archangel, and with God’s trumpet. The dead in Christ will rise first,
Young’s Literal Translation
because the Lord himself, in a shout, in the voice of a chief-messenger, and in the trump of God, shall come down from heaven, and the dead in Christ shall rise first:

gdzie with = z

Dzieje się tak dlatego, ponieważ głos archanielski jest dopełniaczem i należy do podmiotu którym w tym przypadku jest  Pan Jezus Chrystus. Natomiast dużym nieporozumieniem i wręcz błędem logiczno-gramatycznym jest tłumacznie tego fragmentu w postaci on voice of archanegel = na głos archanioła”, bowiem implikuje to potrzebę zaistnienia drugiej osoby w tym zdaniu prócz  Jezusa jako archanioła, o czym ten tekst nic niestety nie wspomina.

Najpierw z urzędu niejako, prześledźmy wszystkie miejsca w Biblii, gdzie  wspomniano w niej oraz w jakim kontekście o Michale i Archaniele. Do tego celu użyję bardzo dobrej moim zdaniem konkordancji hebrajsko-greckiej w systemie Stronga, bo wydanej w j. polskim, mimo że do nieco archaicznej już językowo Biblii Gdańskiej. Ale spokojnie można przenieść te miejsca do wspólczesnych i nowocześniejszych przekładów, i dalej samodzielnie sobie sprawdzić co i gdzie.

Michał w ST:

 

 

                       

 

 

                                                                                                          

 

 

  • A oto kolejne paralele Jezusa z Michałem (1Ts 4. 16 z Obj 12:7-9). Na co one wskazują w związku z Michałem?- jeden z najprzedniejszych książąt
    – pomógł aniołowi zmagającemu się z księciem Persji
    – jako Michał wasz Książę (l. mnoga w hebr.)
    – stoi dla dobra synów ludu Daniela
    – powstaje dokładnie w czasie wielkiego ucisku jakiego nigdy nie było
    – nazwany Archaniołem
    – toczy spór z diabłem o ciało Mojżesza
    – nie śmiał osądzić obelżywymi słowami Diabła ale pozostawił to Bogu
    – ma swoich aniołów
    – walczy z diabłem w niebie
    – strąca z nieba Diabła z jego aniołam
  • Michał ma powstać. Trzeba zaznaczyć, że termin powstać w czasach Daniela odnoszono też do objęcia władzy przez ziemskich królów (Dn 11:2, 3, 21), zatem powstanie i dalsze stanie Michała (Dn 12:1) ma podobne znaczenie, co zresztą proroczo w (Dn 7:13, 14) zapowiedziano o nim jako Synu Człowieczym – Chrystusie, który obejmie władzę ma być Królem.Kiedy Michał powstaje zaczyna się czas ucisku Dn 12:1, co bezspornie jest powiązane z wielkim uciskiem z (Mt 24:21; Obj 7.14), ponieważ mowa o tym samym ucisku i z całości Biblii wynika, że może być tylko jedno takie wydarzenie. Jezus w odpowiedzi na zapytanie uczniów co będzie znakiem jego obecności?  Mt 24:3 podaje szereg charakterystycznych wydarzeń w tym pojawienie się na niebie znaku Syna Człowieczego tego samego, który otrzymuje władzę królewską w czasie końca (Dn 7:13, 14). Zatem gdy Michał powstaje to Chrystus przychodzi, po czym następuje wielki ucisk jakiego nigdy nie było i już więcej nie będzie te dwa równoległe sprawozdania z Daniela i Mateusza są zbieżne.
  • Objawienie 12:7 opisuje Michała i jego aniołów, podobnie opisują to ewangelie. kiedy Syn Człowieczy pośle swoich aniołów w Mrk 13:41), Syn Człowieczy przybędzie w chwale swego Ojca ze swoimi aniołami  (Mt 16:27), pośle swocih aniołów z potężnym głosem trąby (Mt 24:31). Również (2Ts 1:7) nadmienia o objawieniu się z nieba Pana Jezusa z jego potężnymi aniołami. Użycie tu wszędzie podobne wyrażenia: ‚jego, swoimi aniołami’ zarówno w wypadku Michała jak też Jezusa mocno sugerują, że są oni jedną i tą samą osobą, która jako jedyna co wynika z całości Pisma Świętego może mieć taką władzę nad aniołami. Zatem czy mogą być dwie armie wszystkich aniołów w niebie pod dowództwem dwóch różnych wodzów Jezusa i Michała? Jeżeli jeden ma pod sobą wszystkich aniołów w niebie to drugi nie ma nic. To przesądza sprawę i jasno utożsamia Jezusa z Michałem w jednej osobie.
  • Michał jest w (Dn 12:1) nazwany jest Wielkim Księciem  lub waszym [Izraela] księciem  (10:21) a także jednym z najprzedniejszych książąt (10:13). Hebrajski termin (sar – książę) został proroczo przypisany także Mesjaszowi (Iz 9:6, 7), więc kolejne podobieństwo. Jezus jest nazwany ‚Wielkim Księciem’ podobnie jak Michał a skoro jest też Królem to dlaczego Królem nie może być również Michał?I będą go zwać imieniem: ‚Cudowny Doradca, Potężny Bóg, Wiekuisty Ojciec, Książę Pokoju (Iz 9:6, 7). Zatem obaj są Książętami ludu Bożego.Michał jest księciem który stoi dla dobra ludu Daniela [Izraela]. Podobną rolę pełni Jezus którego nazwano księciem wojska Jehowy, gdy spotkał go Jozue (Joz 5:14), zarówno ŚJ i liczni komentatorzy chrześcijaństwa mówią zgodnie tutaj o przedludzkiej egzystencji Pana Jezusa jako Słowa Bożego. Taką analogię Michała do Jezusa potwierdza dodatkowo fakt że Michał miał zatarg z Diabłem i spierał się z nim co do ciała Mojżesza co miało miejsce właśnie w tamtym czasie (Judy 9). Nie bez znaczenia także jest fakt, że to Jezus jako Słowo Boże ciągle w licznych miejscach Biblii wiedzie spór i walkę z Jezusem (Rdz 3:15; Obj 12:9-12. Dodatkowo (Obj 20:1) identyfikuje anioła z kluczem od otchłani, który ma moc schwytać i zamknąć smoka pradawnego właśnie z Jezusem, który tych kluczy jest właścicielem (Obj 1:18) i dlatego Jezus to sam Michał, jako jedyny władzien i mocen zrzucić Szatana na ziemię (Obj 12:9)
  • Jeszcze inni wierzą, że Jezus nie może być Michałem ponieważ nie odważył się osądzić obelżywymi słowami Diabła, bo niby okazał się na to za słaby rangą, i stąd pozostawił to Bogu. Prawdą jest, że Chrystus gromił demony nakazując im różne rzeczy, ale na pewno nigdy nie wydał na nich potępiającego osądu jakimiś obelżywymi słowami – podobnie Michał nie zniżył się do poziomu ludzi opisanych wcześniej, którzy mieli za nic świętość i obmawiali chwalebnych prawdopodobnie starszych w zborze właśnie takimi obelgami (Judy 8). Dlatego logicznie nie śmiał też mówić obelżywie Diabłu (Jud 9). I oto najpewniej tutaj chodzi.
  • Poza tym nierozsądny wydaje się pogląd jakoby to na rozkazujący głos jakiegoś innego archanioła, ustępującego przecież rangą  Jezusowi , miał on wykonać to polecenie.  Biblista Hal Flemings podobnie to ujął:

„Gdyby termin „archanioł” nie odnosił się do niego [Jezusa], lecz do jakiegoś innego anioła, wówczas wzmianka o ‚głosie archanielskim’ nie byłaby na miejscu, gdyż nawiązywałaby do głosu osoby ustępującej rangą Synowi Bożemu. Jezus najkrócej mówiąc jako ‚zstępujący z nieba Pan’ musiałby wykonać polecenie na rozkazujące zawołanie mniejszego od siebie rangą innego anioła czy nawet archanioła, co jest nie do przyjęcia,bo nikogo nie musi on słuchać prócz Boga. Ponadto to na jego głos/zawołanie ‚wyjdą umarli’ co też się łączy z tym opisem i nie jest całkiem bez znaczenia w tym układzie (Jn 5. 28, 29; 1 Ts 4. 16; 1 Kor 15. 51, 52) „

  • Z kolei argument stosowany niekiedy przez apostatów, mianowicie że Michał nie może być jedynym archaniołem i  księciem, gdyż jest jednym  z wielu takich co przedniejszych książąt,  niekoniecznie pozbawia go rangi jedynego archanioła. Dlaczego? Jak wykazano powyżej tylko Jezus i Michał z imienia są nazwani w Biblii Królami z królów czy Książętami z książąt, z tego też względu tak jak Jezus jest największym królem spośród królów, tak też Michał jako książę książąt największym z takich książąt jakby arcyksięciem. Stąd też anioł z aniołów czyli Archanioł. Sama logika podpowiada, że raczej tylko jedna osoba może dzierżyć tak Wielką Książęcą czy królewską władzę i co w ostateczności pasuje idealnie nie do kogo innego jak tylko do Jezusa/Michała pierworodnego, naczelnego (arche), najprzedniejszego wśród wszystkich swoich anielskich duchowych braci, stworzeń by był pierwszym we wszystkim (Kol 1. 18).Zatem nie musi być prawdziwy pogląd jak niektórzy utrzymują, że skoro Michała w (Dn 10:13) nazwano jednym z wielu najprzedniejszych książąt, to jest on tylko jednym takim spośród wielu i dlatego mogą być też inni co przedniejsi książęta, a stąd co za tym idzie inni archaniołowie. Owszem mogą być i są tacy Książęta, ale nie wszyscy sobie równi gdyż np. król królów czy książę książąt jest tylko jeden takiej rangi. Tak jak np. w zawodach sportowych startujący uczestnicy już w klasie mistrzów – to sami mistrzowie po eliminacjach, z których na koniec zostanie wyłoniony mistrz mistrzów, czyli arcymistrz jako jedyny z najprzedniejszych mistrzów. Analogicznie z książętami i księciem książąt oraz aniołami i Archaniołem.„i on jest głową ciała, zboru. On jest początkiem, pierworodnym z umarłych, aby mógł się stać pierwszym we wszystkim” (Kol 1:18).Oto klika wypowiedzi osób, które wierzyły w to, że Jezus jest Archaniołem Michałem: 

Jan Calvin, COMMENTARIES ON THE BOOK OF THE PROPHET DANIEL, trans. T. Myers (Grand Rapids: Baker Book House, 1979), vol. 2 p. 369:

„Sądzę że Michałem, który stoi w obronie synów ludu Daniela 12:1 jest Chrystus.”

W. L. Alexander, Doctor Of Divinity, originally edited by John Kitto, 3d ed. (Edinburgh: A & C Black, 1886). vol. 3, p. 158:

„Wydaje się całkiem słuszne by powiązać Michała z Mesjaszem. Taka opinia co do tego przeważałą wśród większośći Żydów…Wynika to z całej Biblii, gdzie mowa o Michale, kiedy jest on nazwany Wilekim Księciem stojącym za Izraelem (Dan XII. I), i ‚Księciem Izraela’ (Dan. X. 21).”

Ariusz, z Encyklopedia Britanica:

„Ariusz przedstawiciel najstarszej tradycji Chrystologii (wczesne drugie stulecie ne), a ściślej tzw. anieslkiej Chrystologii opisuje Syna [Jezusa], który zstąpił na ziemię jako największy Książę aniołów, i który stał się człowiekiem Jezusem Chrystusem. Jezus nie był osobiście Bogiem, ale najwyższym stworzeniem duchowym i anielskim księciem Michałem.”
INTERNATIONAL BIBLE DICTIONARY, ILLUSTRATED (Plainfield, NJ, Logos International, 1977), p. 35:

„Michał w Dn 10:13, 21; 12:1 jest opisany jako mający specjalne więzi z narodem izraelskim i w Obj 12:7-9 przedstawiono go jako lidera anielskiej armii. Taka wywyższona pozycja Michała oraz Jezusa sprawia, że wielu ich razem ze sobą utożsamia.”
AN EXPOSITION OF THE BIBLE publ. in Hartford, CT, 1910, by the Scranton Co., vol. 6, p.882, opracowany przez 27 różnych uczonych, pisze o Michale:

„Jest prawdopodobne, że w Obj 12.7-9 Liderem hostów światłości [Michał] jest nie kim innym jak samym Panem Jezusem, Naczelnikiem zbawienia.”

Matthew Henry Commentary:

„Wszystkie teksty z Obj 12:9; Dan 10; 1Ts 4:16, Judy 9 odnośnie Michała z pewnością dotyczą Jezusa Chrystusa.”
John Wesley w Rozdział XII, w związku z Daniela 10:21 zauważa:

„Michał-Chrystus jest Obrońcą swojego Kościoła, kiedy wszyscy książęta ziemi są przeciwko niemu.”

Geneva Study Bible:

„Michał opisany w Obj 12. 7 to nie kto inny jak Logos [Jezus].”

Ernst Wilhelm Hengstenberg, Christology of the Old Testament and a Commentary on the Messianic Predictions, 1836-9, Vol. IV, pp. 304-5 (in the T. & T. Clark publication; p. 269 in the Kregel publication:

„Z tekstu Pawła w 1Tes 4:16 wynika, że skoro ‚Pan zstępuje z okrzykiem, z głosem Archanioła, to musi być tym Archaniołem lub naczelnym Posłańcem i stąd to Pan Jezus nim jest’…,’tekst ten mówi też że tutaj z głosem Archanioła powstaną umarli, i takie samo wydarzenie powiązano też właśnie z głosem Jezusa w ew. Jana 5:28, 29.”

Klemens z Alexandrii, 153—193—217 N.E., The Instructor, Book I, chapter VII (7); ANF, Vol. II, p. 224:

„Słowo było aniołem…i ten mistyczny anioł urodził się Jezusem.”

Hipolit, 170—236 w. ne, Scholia On Daniel, 13; ANF, Vol. V (5), p. 190:

„Wiąże Michała z Dn 10:13 ze skałą uosobioną z Jezusem w 1 Kor 10:4 i z aniołem, którego Jehowa posłał by prowadził Izraela.”

Melito 160-170-177 w. ne, On Faith; ANF, Vol. VIII (8), pp. 756-7. tak wypowiada się o Jezusie:

„Wśród kapłanów, Książę Kapłanów, między królami Władca, między prorokami Prorok, pomiędzy aniołami Archanioł…itd.”

Hermas, In Early Christian Doctrines, J.N.D. Kelly writes concerning The Shepherd of Hermas, of the 2nd or 3rd century:

„Widział w Synu Bożym archanioła Michała w pre-egzystencji Chrystusa.

  • Kolejnym dowodem poświadczającym fakt, że Jezus Chrystus jest archaniołem czyli też siłą rzeczy aniołem, jest tekst z Izajasza 9:5,6, który w wersji Septuaginty brzmi następująco:

„Bo narodziło się nam dziecko, syn został nam dany; a na jego barkach spocznie władza książęca. I będą go zwać imieniem Wielki  Anioł konsylium, Cudowny Doradca, Potężny Bóg, Wiekuisty Ojciec, Książę Pokoju.”

Czy Jezus jest tutaj utożsamiony z Bogiem skoro określono go mianem „Potężny Bóg”? Otóż okazuje się że nie jest to do końca cała prawda o czym za chwilę niżej. Tutaj Pana Jezusa w tym wersecie utożsamia się też z aniołem z racji tego, że wymienione tam wszystkie tytuły odnoszą się do bezpośrednio niego, więc z wielkiej litery. Wyrażnie przetłumaczone z j. hebrajskiego w PNŚ na „Cudowny Doradca” w Septuagincie (LXX) brzmi dosłownie: „Aniołem wielkiej Rady”. Stąd logiczne jest i nic dziwnego, że jest nazwany Naczelnym Aniołem, jak również Archaniołem (1Ts 4:16), oraz Wielkim Aniołem , który to tytuł zastosowano do Michała – Jezusa (Dn 12:1). Identycznie czyni Septuaginta p. Bagstera gdzie „Wielkim Aniołem” nazywa Michała w miejsce tytułu „Wielki Książę” także w tym samym wersecie (Dn 12:1).

Czy to zwykły przypadek? Nie wydaj mi się. Tak samo oddaje to również masoretycki tekst hebrajski zawarty w Kodeksie Leningradzkim B19 a, o czym wszystkim można się przekonać poniżej w zamieszczonym materiał dowodowy w postaci fotokopii z Septuaginty:

Iz 9:6 w wersji z LXX/Septuaginty:

 

                                                                          

 

 

gdzie gr. aggelos = pol. anioł = ang. messenger

Anioł Wielkiej Rady (Iz 9:6) = Wielki Anioł (Dn 12:1) = Naczelny Anioł = Archanioł (1Tes 4:16) = Pierworodny Syn Anielski (Hebr 1: 4-6) = Jednorodzony Syn Boży = Jezus Chrystus.

A tutaj materiał dowodowy z PNŚ wyd. z przypisami wers. angielska (Dn 12:1), gdzie na czerwono w przypisie na dole jest: the great angel = wielki anioł

 

 

                                                                        

 

 

Oraz Iz 9:6, The Angel of Grand Counsel = Anioł Wielkiej Rady albo Zgromadzenia:

 

                                                                                            

 

 

Zatem wychodzi jak wychodzi, czyli ze Pan Jezus to anioł oraz archanioł zarazem i nic dziwnego, albowiem zgadza się to idealnie z innymi wypowiedziami z PŚ na jego temat. W Izajasza (9:6) to nie jest to jakiś pierwszy lepszy z brzegu „malak”=anioł=posłaniec, ale „Wielki Anioł”, dlatego pięknie to koreluje i współgra z (Mal 3:1,2) z „Aniołem Przymierza”, co jest oczywiste, że chodzi o Jezusa Chrystusa w tym miejscu. Zatem jak rozumieć w świetle tego tytuł „Bóg Mocny” lub „Potężny Bóg” (więcej na temat ‚bóstwa Jezusa’ tutaj) zastosowany tutaj do Pana Jezusa? Czy Wszechmocny Bóg może być posłańcem, aniołem, archaniołem? Czy to logiczne? Owszem Jezusa określono mianem Boga Mocnego, ale nie wszechmocnego, który to tytuł odnosi się tylko do samego Najwyższego Boga.

Zresztą Bogami (elohim) nazwano też aniołów, czy to już znaczy że są oni Bogiem? Bogiem tego świata nazwano również Szatana, Dagona lub też Aaron był Bogiem dla Mojżesza.

El Szaddai = Wszechmocny Pan odnosi się tylko do JHWH.
Natomiast w niebie wcześniej istniał jako Michał i Logos

Do żadnego syna -tak nie powiedział- jak do tego, ale też jednak syna choć jednego z wielu. Dlatego w 1 rozdz. listu do Hebr. i w 5 wer. Paweł pisze: ‚do któregoż z aniołów powiedział [Bóg] jesteś moim Synem ja dziś zostałem twoim ojcem…’ czy to znaczy że inni aniołowie już przez to nie są Jego synami? Nie. Są nadal i to nie o to tu chodzi, chodzi raczej oto że Jezus jest właśnie Pierworodnym Synem, ale spośród nich wszystkich i dlatego też jednorodzonym, zrodzonym bezpośrednio przez Boga i który był na początku u Niego za nim świat powstał (Jn 1:1, 18).

Zatem skoro jest pierworodny to wobec kogo, z jakiej grupy zachodzi pytanie? Właśnie spośród takich duchowych stworzeń, swoich braci, przecież nie ludzi czy jakichś innych istot. Tak jak np. pierworodny syn z ziemskiej rodziny jest najstarszy i najznamienitszy, dziedziczący podwójnie względem swoich braci i jest wśród nich z tej samej grupy (nie poza nią) tak też identyczna relacja zachodzi między nim a jego duchowymi braćmi/aniołami w niebie.

Pierworodny w Biblii w każdym wypadku, kiedy odnosi się do żywych stworzeń, zawsze ma to samo znaczenie, mianowicie że pierworodny należy do jakiejś grupy. ‚Pierworodny Izraela’ to jeden z synów Izraela, ‚pierworodny faraona’ to ktoś z rodziny faraona, ‚pierworodne ze zwierząt’ są zwierzętami. Tak samo pierworodny wszelkiego stworzenia też jest z grupy stworzeń (Obj 3. 14; Kol 1. 15)

Nonsensem byłoby zestawienie i porównywanie Pierworodnego syna i nazwanie go takim wobec innych synów Bożych/aniołów jeśli by sam nie był z tej rodziny/klasy takich stworzeń. Zatem logicznie jako pierworodny coś więcej od nich znaczy i o tyle od nich więcej dziedziczy podobnie jak to się działo z synem w ziemskiej rodzinie.